Polskie Góry background

Miejscowość Grywałd

Grywał w zasadzie leży w granicach Gorców, jeżeli rozpatrujemy sprawę geograficznie, choć tak samo blisko mu do Pienin. Zresztą znajduje się w gminie Krościenko i więcej ma powiązań turystycznych z Pieninami niż Gorcami. Sam w sobie jest małą miejscowości liczącą sobie poniżej 2 tysięcy mieszkańców. Jednak specyficzny mikroklimat (duża ilość dni słonecznych) i bliskość gór sprawił, że jest on dość istotnym ośrodkiem turystycznym w rejonie.

Mimo niewielkiej wielkości Grywałd ma bogatą historię, jego początki szacowane są na wiek XIII. Pierwsze zapiski na jego temat pojawiają się w dokumentach z 1330 roku jako Grünewald (Zielony Las). Prawdopodobnie blisko tego okresu powstała już we wsi parafia, a największy zabytek Kościół św. Marcina wg różnych źródeł od początków XV do początków XVI wieku.

Kościół św. Marcina

Większość źródeł stawia na powstanie kościoła w II połowie XV wieku. Był to drewniany, gotycki kościół, który prawdopodobnie stanął na miejscu pogańskiej świątyni. Patronem kościoła został św. Marcin, który był niezwykle popularny w tamtych czasach, szczególnie w Spiszu (obecnie na Słowacji). Jednak już w 1529 roku, parafia utraciła swoją suwerenność na rzecz kościoła w Krościenku. Miało to też swoje dobre strony, wierni zaczęli troszczyć się o wnętrze zabytkowego kościoła podkreślając tym swoją niezależność.

Kościół św. Marcina

Kościół św. Marcina (fot. Kubos16, Wikipedia)

Dzięki temu możemy dziś podziwiać piękne wnętrze kościoła, a sama forma nie zmieniła się znacząco od jego powstania. Do najważniejszych zabytków należą:

  • ołtarz główny zachowany praktycznie w całości tryptyk z XVI wieku z patronem św. Marcinem i Matką Boską z Dzieciątkiem,
  • ołtarz boczny powstały prawdopodobnie w XVII wieku nawiązujący tematycznie do ołtarza głównego, przedstawiający św. Katarzynę i Dorotę,
  • dwie rzeźby w tym Matki Boskiej Różańcowej z XVII wieku i Pieta (Matka Boska trzymająca zmarłego Jezusa) z XVIII wieku,
Wnętrze Kościoła św. Marcina

Wnętrze Kościoła św. Marcina (fot. Mimikla, Wikipedia)

Na drewnianych, zniszczonych już ścianach kościoła namalowana jest polichromia, która potęguje wrażenie klimatu starego kościoła. Na pewno warto odwiedzić ten piękny zabytek w dużym stopniu zachowany i nieznacznie przebudowany od czasów swojego powstania. Obiekt jest też elementem Szlaku Architektury Drewnianej w Małopolsce.

Polecane strony