Polskie Góry background

Turbacz

Unikatowa przyroda, wspaniałe szlaki górskie, piękne widoki, historyczne miejsca uświęcone krwią patriotów - wszystko to znajdą turyści, którzy zdecydują się zwiedzić Gorce w Beskidach Zachodnich i zdobyć ich najwyższy szczyt, zaliczany do Korony Gór Polskich.

Nikt nie ma dzisiaj wątpliwości, jak nazywa się najwyższy szczyt pasma Gorców. To jest oczywiście Turbacz. Jednak do końca XIX wieku, na skutek pomyłki galicyjskich kartografów górę zwano Niedźwiedziem. Przeniesiono na nią nazwę miejscowości, która położona jest ok. 10 kilometrów na północ. Nazwa Turbacz też budzi wątpliwości. Tak nazywała się hala leżąca na stoku góry, zaś dla miejscowych szczyt nazywał się Kluczki. Dzisiaj ta nazwa pozostała jako miano lasu na południowej stronie Gorców.

Turbacz

Turbacz (fot. Jerzy Opioła, Wikipedia)

Ciekawa jest też geneza samego słowa Turbacz. Prawdopodobnie ma pochodzenie wołoskie i wiąże się z pasterzami, którzy dotarli w te rejony z rumuńskich Karpat. Zgodnie z tą hipotezą nazwa powstała dla określenia potoku przecinającego wypaloną przez nich polanę. Wschodniorumuńskie słowo „turbat” znaczy tyle, co „wściekły”, „zmącony” i rzeczywiście mogło oddawać charakter wzburzonego górskiego strumienia.

Turbacz jest rozrogiem położonym w centralnym punkcie Gorców. Jest zwornikiem, skupiającym siedem grzbietów o różnej długości, które rozchodzą się w różnych kierunkach. Niektóre z tych grzbietów posiadają dalsze, rozgałęziające się grzbiety. Wszystko to sprawia, że masyw jest głównym punktem całego gorczańskiego pasma. Ta osobliwość sprawia, że krzyżują się tu także szlaki turystyczne. Najkrótsza droga na szczyt wiedzie z Nowego Targu i jej pokonanie zajmuje około 2 godzin i 15 minut. Poza tym można się tam dostać między innymi:

  • niebieskim szlakiem z Poręby Wielkiej przez Sychy Groń – 2:30h,
  • zielonym szlakiem z Niedźwiedzia przez Turbaczyk – 3h,
  • żółtym szlakiem z Lubomierza przez Kudłoń – 4h,
  • Głównym Szlakiem Beskidzkim z Rabki przez Maciejową – 5:30h.

Punktem spotkań wszystkich turystycznych tras jest schronisko na Turbaczu położone kilka minut drogi od właściwego szczytu. Krzyżują się tam szlaki piesze, konne rowerowe i ścieżki dydaktyczne.

Schronisko na Turbaczu

Schronisko na Turbaczu (fot. Andrzej Otrębski, Wikipedia)

Wielu turystów sądzi, że najwyższe wzniesienie Turbacza znajduje się właśnie przy schronisku. Tymczasem budynek położony jest na wysokości 1 283 m n.p.m. a wyższy o 27 metrów szczyt znajduje się ok. 10 minut drogi dalej. Szczyt jest oznaczony kamiennym obeliskiem. Nie jest on jednak zbyt atrakcyjny widokowo. Porastają go drzewa i w związku z tym trudno o tak malowniczą panoramę, jaka rozciąga się u zbiegu szlaków. Schronisko znajduje się na polanie Wolnica, która wraz z Halą Długą ciągnie się aż do Kiczory. Na zachodnim zboczu Turbacza znajdują się niesamowite wiatrołomy, przypominające o potędze górskich wichrów.

Wędrując przez Polanę Rusnakową trzeba odwiedzić Kaplicę Matki Boskiej Królowej Gorców, która zwana jest także Papieską, Partyzancką lub Pasterską. Kaplica została zbudowana w 1979 roku z okazji pierwszej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski w miejscu niewielkiej kapliczki, którą przeniesiono na północny skraj polany. Dawna kapliczka jest pomnikiem poświęconym walczącym o wolną Polskę. Jest to pień drzewa opleciony drutem kolczastym, z trzema wbitymi bagnetami. We wnęce w pniu jest rzeźba Bogurodzicy i 3 hełmy różnych formacji polskiej armii.

Kaplica na Rusnakowej Polanie pod Turbaczem

Kaplica Matki Boskiej Królowej Gorców (fot. Jerzy Opioła, Wikipedia)

Zbudowana z drewna kaplica jest także poświęcona góralskiemu patriotyzmowi. Zbudowano ją na planie krzyża Virtutti Militari, a na drzwiach widać wizerunek orła. Jest tam też portret papieża Polaka i napis „Pasterzowi pasterze”. Od maja do października odbywają się tu codziennie msze święte. Właśnie w tej kaplicy swe słynne kazania wygłaszał ksiądz profesor Józef Tischner.

Polecane strony