Polskie Góry background

Lesko

Tereny nad Sanem zamieszkałe były już kilka wieków przed narodzinami Chrystusa. W dogodnych miejscach powstawały osady, z których większość odeszła w zapomnienie spalona, zrabowana i zrujnowana. Historia Leska bierze swój początek prawdopodobnie jeszcze w czasach wpływów rzymskich, co potwierdzać mają znalezione tu żelazne groty z okresu kultury lateńskiej. Sama nazwa Leszko pojawia się dopiero jako oznaczenie miasta powstałego na prawie magdeburskim. Jedni uważają, że wzięła się od leszczyny, inni są przekonani, że pochodzi od Lestka z dynastii Piastów, drugiego księcia Polan. W końcu jeszcze za Mieszka I nazywano jego poddanych Lestkami lub Lestkowicami.

Lesko nad Sanem

Lesko nad Sanem (fot. spars, Wikipedia)

Historia miasteczka

Wieś Lesko wraz innymi posiadłościami w dolinie Sanu otrzymał w początkach XV wieku ród Kmitów z Wiśnicza. Jednak miasto o tej nazwie zbudowane zostało w nieco innej lokalizacji. Pierwotnie znajdowało się w miejscu Posady Leskiej, leżącej na północnym przedmieściu w zakolu Sanu. Kmitowie rozwijali gród niezwykle intensywnie. Zbudowali tu ratusz, więzienie, szynk, kościoły, cerkiew i wodociąg. Postawili także zamek, z którego administrowano wszystkimi dobrami. Po przejściu miasta w ręce Stadnickich, którzy byli zdeklarowanymi zwolennikami reformacji, pojawił się tu zbór kalwiński. Warto pamiętać, że panami na leskim zamku, poza Kmitami i Stadnickimi, byli także Mniszchowie, Ossolińscy i Krasiccy.

W ciągu wielu wieków Lesko przeżyło potop szwedzki, atak zarazy, rozmaite pożary i kolejne zajęcia, towarzyszące historii Polski. Każde z wydarzeń pozostawiało szramy, które szybko zabliźniano. Odbudowę zamku po pustoszącym pożarze nadzorował Wincenty Pol, który następnie w nim zamieszkał. Każda z postaci, każda z możnych rodzin zostawiała w Lesku cząstkę siebie i własnej kultury. Dzisiaj pozostała po tym wszystkim historyczna spuścizna, stanowiąc o magnetycznej sile, przyciągającej turystów.

Atrakcje turystyczne

Najcenniejsze zabytki Leska pamiętają czasy lokacji miasta. Należy do nich Zamek Kmitów czy Stara Synagoga. W mieście znajduje się jeden z najstarszych w naszym kraju cmentarzy żydowskich z ponad 2 tysiącami macew, z których kilkadziesiąt pochodzi z XVI wieku. Wart zobaczenia jest kościół farny wraz z barokową dzwonnicą. W kościele pokłonić się można przy krypcie grobowej Franciszka Pułaskiego, jednego z przywódców konfederacji barskiej. Interesujące są także kapliczki przydrożne, ratusz miejski czy kamienice z XVII wieku, które dowodzą bogactwa ówczesnych mieszczan i regionalnej potęgi miasta.

Synagoga w Lesku

Synagoga w Lesku (fot. Paweł Marynowski, Wikipedia)

Lesko nazywane bywa bramą wiodącą w Bieszczady. Głównie za sprawą Góry Sobień, z której dzięki platformie widokowej można nasycić wzrok panoramą doliny Sanu. Ciekawostką turystyczną jest Kamień Leski, znajdujący się w Glinnem, przy drodze do Ustrzyk Dolnych. Formacja skalna należy do najbardziej charakterystycznych osobliwości regionu. Z Leska najlepiej pojechać tam na rowerze, korzystając z trasy rowerowej „Baszta”. W Myczkowcach, leżących nieco ponad 5 kilometrów od centrum Leska, znajduje się Park Miniatur Skalnych. Jadąc wzdłuż Jeziora Myczkowskiego trafia się na tamę na Solinie z zespołem elektrowni wodnych i Jezioro Solińskie. Dalej czekają tajemnicze i ciągle dzikie Bieszczady.

Polecane strony